|
|
|
THỜI SỰ >> PHÓNG SỰ-ĐIỀU TRA
|
|
|
| Kéo vợ: Hủ tục từ... trên trời rơi xuống?! |
Cập nhật lúc 15h28, ngày 10/03/2008 |
Hanoinet - Lai Châu giờ đang là mùa cưới, đến bất cứ địa bàn nào trên tuyến đường từ thị tứ Mường So (huyện Phong Thổ) đến đỉnh cao chót vót Sì Lở Lầu đều bắt gặp cảnh những thanh niên, thiếu niên người dân tộc Dao náo nức đi kéo vợ. Tập tục kéo vợ có thể coi là một phong tục truyền thống của đồng bào, song hệ quả của nó để lại là cả một thế hệ những ông bố trẻ ở độ tuổi học trò đã nhanh chóng phải đảm nhận trách nhiệm vừa làm chủ gia đình, vừa ngồi trên ghế nhà trường trong khi chưa đến tuổi thành niên. Đó là chưa kể cả một thế hệ kế tiếp sau đó bị suy thoái nòi giống bởi cha mẹ chúng hưởng cái...”sự sướng” quá sớm, nên con cái không đủ điều kiện thể chất để phát triển. Náo nức mùa cưới vợ Hôm nay là ngày “con khỉ”; theo phong tục của người Dao thì đây là ngày kiêng gió, kiêng nước nên tất cả mọi người đều được nghỉ, người lớn không đi nương, trẻ con không đến trường. Bởi vậy nên trên con đường đất mới mở chạy qua trung tâm xã biên giới Vàng Ma Chải có rất đông người từ già đến trẻ đi chơi, tấp nập nhất là những đám đi kéo vợ.  | Phàn A Tả và Phàn A Khuôn đang “áp giải” cô dâu về nhà! |
Thanh niên đi kéo đã đành, đến cả mấy chú thiếu niên choai choai cũng hăng hái không kém, lại toàn nhằm các... chị hơn mình 2- 3 tuổi, một mình không kéo được thì huy động cả đám bạn xông vào lôi “chị” về nhà. Nhiều cô gái không chịu, cứ ngồi thụp xuống giãy giụa, vậy mà vẫn bị lôi sềng sệch trên đám bùn đất. Có chị tìm cách thoát hiểm, nhảy ào xuống khe vẫn bị “truy đuổi” đến cùng, vậy là mỗi chị bị 2 chàng kèm chặt 2 bên, thêm 1 anh đẩy... đít lôi về nhà. Đám người có tuổi và trẻ con nhìn cảnh tượng đó thích thú cười sặc sụa. Bắt gặp 2 cậu thiếu niên ở bản Sì Choang đang xốc nách một cô gái, mặt “đằng đằng sát khí” lôi về nhà, đó là Phàn A Tả, Phàn Vàn Khuôn và cô gái là Chẻo Phao Mẩy. Khi được hỏi yêu lâu chưa mà kéo nhau về thế, Tả tỉnh bơ trả lời “hôm nay ngày nghỉ, đi chơi nhìn cô này thấy thích thích thì kéo về thôi.  | Đám học sinh Tiểu học vùng cao này đã biết “thích” nhau rồi đấy |
Về nhà 3 hôm, nếu không ưng thì lại cho nó về với bố mẹ, còn mình đi kéo cô khác”. Nhìn thấy các anh đi kéo vợ dễ quá, nên nhiều chú còn “thò lò mũi” cũng hăng hái học tập. Chẳng vậy mà theo một sĩ quan biên phòng của Đồn 293 thì tỷ lệ tảo hôn ở xã này lên tới 70 - 75%, còn các cặp vợ chồng thì hầu hết là chồng kém tuổi vợ, thậm chí đến 5 tuổi. Lớp học của những ông bố trẻ Giống như chúng tôi, thầy Vương Biên Thuỳ, Hiệu trưởng Trường Trung học Cơ sở Vàng Ma Chải mới lên nhận công tác được 10 ngày đã rất bất ngờ trước thông tin: ở lớp 9 duy nhất của thầy (lớp phổ thông chứ không phải phổ cập đâu nhé) có tới 9/11 học sinh đã làm bố của 2 đứa con, trong khi đều ở độ tuổi lớn nhất là sinh năm 1988, bé hơn là 1992. Còn trong 2 lớp 7 và 8 cũng có 4 học sinh nam đã có vợ, trong đó có Lý Phủ Màn mới 15 tuổi. Ngay trong mấy ngày vừa qua, các cô giáo báo lại là trường có nguy cơ mất thêm 4 em nữ đang học lớp 6 và lớp 8, bị kéo về tận Dào San (cách đó 30 km). Chẳng vậy mà theo danh sách học sinh của trường thì lớp 6 có 10/35 em là học sinh nữ, lớp 7 có 5/13 em nữ, còn các lớp trên tuyệt nhiên chẳng còn em nào, bởi trai lấy vợ còn có thể đi học, nữ lấy chồng thì phải ở nhà đẻ con, đi làm nương nuôi gia đình.  | Không “thích” cũng phải thích! |
Đáng trách hơn là một số cán bộ xã đã không gương mẫu, lại còn “chủ mưu” ép con cháu mình tảo hôn để có người nối dõi tông đường. Điển hình như trường hợp ông Lý Sần Mìn, khi đó là Chủ tịch UBND xã đã gọi cháu đích tôn của mình là Lý Y Phàn mới 11 tuổi đang học lớp 3 về đi kéo vợ. Nhà trường phải phối hợp với Bộ đội biên phòng và chính quyền địa phương mới “giải cứu” thành công vụ việc trên. Trên đường vào mỏ vàng Vàng Ma Chải, chúng tôi gặp 1 cậu học sinh lớp 9 của trường là Lý Y Thông đang lầm lũi theo đám người vào tìm cách khai thác trái phép khoáng sản. Thông kể lại rằng: “em lấy vợ từ năm 13 tuổi, khi đó vợ 15 tuổi. Giờ 2 vợ chồng phải ra ở riêng, đã có 2 đứa con, đứa lớn lên 5 tuổi rồi. Hôm nay nhà hết cái ăn, nên phải bỏ học vào đây đào đất đãi vàng. Nếu được một cục... to bằng ngón tay, ngày mai em sẽ về đi học tiếp. Lấy vợ sớm quá cũng khổ vì giờ phải vừa đi học, vừa đi làm nuôi cả nhà. Vợ thì già hơn, nhìn thấy chán rồi, nhưng đã trót lấy thì không bỏ được”. Phong tục hay hủ tục? Nghe chúng tôi tìm hiểu về phong tục này, ông Chẻo Chỉn Ngan, 54 tuổi ở bản Tả Phùng cho biết: tục kéo vợ của đồng bào Dao chỉ có ở những xã biên giới của huyện Phong Thổ, bắt đầu từ khoảng những năm 1964 - 1965. Ông còn nhớ khi mình lấy vợ, khi đó những người già còn học chữ Nho nên rất coi trọng việc cưới hỏi. Để lấy vợ cho con mình, họ phải đi tìm hiểu trước xem nhà nào có con gái phù hợp về tuổi tác, tính nết rồi mới cho 2 đứa ra chợ gặp gỡ xem ý tứ ra sao.  | Chẻo Tở Khiêu ở bản Tả Phùng 18 tuổi đã có 2 đứa con |
Nếu chúng đồng ý thì 2 gia đình sẽ tổ chức ăn hỏi, thủ tục đón dâu khá cầu kỳ với đám rước và tổ chức trong 3 ngày. Những năm sau đó, do tình hình cuộc sống khó khăn, nhiều đôi nam nữ yêu nhau mà không đủ tiền để tổ chức nên họ nghĩ ra cách “kéo vợ” để đưa cô dâu về nhà mà không tốn kém. Sau này thành thói quen chứ không phải phong tục, thanh niên đến mùa lấy vợ cứ ra đường nhìn thấy cô nào hay hay là kéo tuột về. Cô gái được giữ ở lại trong nhà trong 3 ngày, trong thời gian đó nếu đồng ý thì thông báo cho bố mẹ đến làm thủ tục cưới; còn nếu không thích thì có thể bỏ về nhà. Có người kéo đến 5 đám vẫn chưa lấy được vợ. Theo ông Ngan, đây là hủ tục lạc hậu, không phù hợp với điều kiện hiện nay cần xoá bỏ để tránh tình trạng tảo hôn hay cưới xin ngoài ý muốn.
Theo TTVH
|
In
Gửi tới bạn
 Thảo luận
|
|
| Các tin khác: |
(10/03/2008)
|
|
(10/03/2008)
|
|
(10/03/2008)
|
|
(10/03/2008)
|
|
(10/03/2008)
|
|
(10/03/2008)
|
|
(10/03/2008)
|
|
(09/03/2008)
|
|
(09/03/2008)
|
|
(09/03/2008)
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|