KTĐT - Bà Hoài hồi nào tấm tắc khen cô vợ chưa cưới của con trai mình: "Người đâu mà chu đáo thế. Lần nào đến cũng quà cáp. Lúc trẻ bây giờ biết quan tâm đến người khác là hiếm lắm. Phúc nhà”.
Mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu xuất hiện trong sự khác biệt về lối sống, tập tính, phép tắc cư xử nhưng chi tiêu vẫn luôn là vấn đề nổi cộm. Khi mẹ chồng nàng dâu còn chung bát, chung đũa thì nghìn lẻ một chuyện vụn vặt.
Chị Nguyệt, người mẹ chồng tấm tức đưa tôi xem mấy trang nhật ký vớ vẩn của nàng dâu. Tôi miễn cưỡng đọc: “Chán quá. Hôm qua N. lại nghĩ mình lấy bớt nước mắm của N. Thế có chán không kia chứ. Gần cả tuần vừa rồi chồng đi vắng, hai mẹ con mình có ngó ngàng gì đến bếp núc. Ước gì được nói với N: N. ơi, nghĩ oan cho mình đấy”.
Ở một trang khác “Vào nhà, phòng tối um, đụng cả vào mấy chiếc ghế, ê ẩm đầu gối. Mình than thở: Mà sao không bật đèn lên kia chứ. 7 giờ tối rồi, sớm sủa gì cho cam. N. làu bàu: “Tiền điện tháng này gần 300. Tháng sau điện lên giá, không chừng 500. Mình im lặng. Ước chi mình được nói rõ với N. nhỉ. Rằng tháng nào mình cũng đưa nửa phần tiền điện cho N, chứ nào chỉ có hưởng không?”.
Trang sau… trang sau nữa… Từng trang viết, ngắn tun tủn, nội dung chủ yếu là lời lẽ bóng gió xung quanh chuyện tiền nong của cô con dâu với mẹ chồng. Trên đây là trích một vài mẩu ngắn, đọc lên thấy buồn cười, nhưng lại không cười được vì trước mắt là người mẹ chồng ngồi đó, hầm hầm bộ mặt tức bực.
- Nó trêu ngươi tôi đó, anh. Đời thuở nào nhật ký lại vắt ngay trên bàn ăn. Nhưng nếu tôi có hét vào mặt nó thì nó cũng chẳng tiếc gì mà không hét trả: “Sao mẹ dám xem trộm nhật ký riêng tư của con. Phạm luật đấy”. Ức mà không làm gì được nó, càng thêm uất.
Đấy là cảnh vợ chồng cậu con trai một gia đình mà tôi quen biết. Đôi vợ chồng trẻ đã ăn riêng, nhưng vẫn chung nhà, chung bếp. Dưới đây là chuyện của một gia đình khác.
Bà Hoài hồi nào tấm tắc khen cô vợ chưa cưới của con trai mình: "Người đâu mà chu đáo thế. Lần nào đến cũng quà cáp. Lúc trẻ bây giờ biết quan tâm đến người khác là hiếm lắm. Phúc nhà”. Nhưng khi con gái chu đáo ấy đã là con dâu của bà, những lời khen hồi nào biến đâu mất, nhường chỗ cho những ra vào, ngấm nguýt. Một hôm, bà Hoài thấy đồ dùng trong nhà cứ biến mất dần. Toàn những thứ gắn bó với bà như chân với tay. Thay vào đó là một loạt đồ dùng mới toanh. Không hỏi thì bà cũng thừa biết cô con dâu đã thanh lý để nâng cấp đồ gia dụng. Tiếc đến xót xa, bởi đã có gì hư hỏng, cũ kỹ lắm đâu, nhưng là tiền của nó, bà nén nhịn. Bà nói:
- Những thứ của gia đình để mẹ cất đặt, chừng nào người quê ra, mẹ cho họ. Dùng còn tốt chán. Toàn những thứ mẹ mới sắm trước khi cưới vợ cho thằng Hà đấy.
- Con cho đám thâu gom hàng cũ hết sạch rồi. Một vài thứ tinh tươm một chút, mấy người quanh đây đến, con cho luôn. Họ cảm ơn rối rít.
Bà mẹ, một giáo viên tiểu học về hưu, nhìn con dâu như vật lạ trước mặt: “Cho là thế nào?”. Còn cô con dâu như chẳng cảm thấy gì cả, hồn nhiên sắp đặt chồng bát trắng tinh, trắng nõn lên giá, quay lại hỏi mẹ chồng.
- Mẹ trông có được không. Con chỉ mong ngày mai nhà có khách để dùng ngay bếp lẩu điện Hàn Quốc này.
Còn đây là chuyện buôn dưa của mấy cô con dâu ở cơ quan:
Mình chẳng rõ Bà Bủ nhà mình nghĩ gì nữa. Hôm rồi ông già mới đi công tác về, mình mua ngay một cân thịt quay với mươi chai bia Hà Nội. Đây là món khoái khẩu của cụ và của cả ông xã nhà mình nữa. Khi biết đĩa chân giò quay 200 ngàn, lại thêm nồi lẩu nấm mới xuất hiện ở Hà Nội vài tháng nay cũng chừng đó tiền. Vậy là suốt, Bà Bủ không đụng đũa, thở dài ý như ngao ngán. Tiền mình, mình tiêu, có rút tỉa tiền bố mẹ, của con trai bà một đồng một cắc nào đâu? Mà đãi đằng ai nào? Chồng bà, con trai bà. Còn mình, nghén được 3 tháng rồi, có món nào mình đụng đũa? Đến ngửi mùi mình còn buồn nôn nữa là…
Sau bữa ăn ấy, Bà Bủ đi qua mặt mình, nguýt xéo một cái rõ dài. Sáng nay chào Bà Bủ để đi làm, bà ầm ừ một câu như đá đeo, “phải”. Sau này ông xã mới thầm thì to nhỏ: Một bữa ăn nhà mình đủ nuôi gia đình thím Thơm trong quê một tháng. Bà xót, nuốt không vô. Tối hôm đó bà còn tấm tức, lôi anh con trai ra sau nhà rành rẽ từng lời: Cho hết tháng này đi, từ tháng sau bố mẹ ăn riêng. Chúng tôi không có nhiều tiền để hoang phí. Tiêu xài cũng phải nghĩ đến hôm sau. Nắng mưa cuộc đời chưa biết thế nào đâu con ạ. Người ta tích cóp cả đời người chưa ăn ai…
Chuyện mẹ chồng, nàng dâu xung quanh chuyện tiêu tiền giống như nghìn lẻ một chuyện… vụn vặt. Nhưng từ những vụn vặt ấy là mầm mống ung nhọt của gia đình. Không dễ bằng đôi ba câu khuyên giải là ổn. Có một người, hình như cũng nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống gia đình với vô vàn những chuyện… vụn vặt không đâu đã tìm đến một con đường ngắn nhất.
Ngay cả khi mâu thuẫn đã tích tụ thành ung nhọt lớn, cảnh báo một nguy cơ đổ vỡ, vẫn có thể cứu vãn được bằng sự cởi mở và thiện chí. Lời nhà tư vấn gia đình khuyên, có lẽ là chí lý. Tôi chỉ xin được góp thêm một ý nho nhỏ: Các cụ ta đã dạy, “Nhập gia tùy tục”. Khi mẹ chồng vốn tằn tiện, chi tiêu có cân nhắc thì cô con dâu dù có khấm khát tiền nong đến đâu cũng phải ý tứ một chút.
Không hẳn chỉ bận tâm tiêu tiền đó cho ai, nhằm mục đích gì, mà phải quan tâm đến mức độ mình tiêu tiền để người khác khỏi xót, dù không phải tiền của mình, khỏi tủi thân vì một đời tằn tiện, khỏi tức tối vì thấy ỷ nhiều tiền mà phung phí, khinh khi thiên hạ. Đồng tiền đem lại nhiều lợi ích lắm, ai cũng rõ, nhưng quá vô tư trong chi tiêu, đôi khi cũng gặp nhiều phiền lụy.