Tiêu thụ chậm
Nhằm bình ổn giá cả thị trường từ năm 2008 đến 2011, UBND TP Hà Nội đã nâng mức dự trữ hàng bình ổn giá từ 50 tỷ đồng (năm 2008) lên 475 tỷ đồng (2011). Trong năm 2012, TP cho DN tham gia chương trình này dự trữ lượng hàng hóa trị giá 370 tỷ đồng.
UBND TP kỳ vọng, lượng hàng bình ổn giá này có giá bán thấp hơn thị trường từ 5 - 10%, sẽ thu hút được số đông người tiêu dùng. Thế nhưng, trái với mong muốn đó, hiện sức mua hàng bình ổn giá tại các điểm bán hàng lại rất thấp.
Chị Hương, phụ trách bán hàng bình ổn giá của siêu thị Hapro - Thái Thịnh cho biết: Trong những tháng đầu năm, sức mua hàng bình ổn tăng khá cao, nhưng thời điểm hiện nay, lượng khách mua hàng bình ổn giá giảm mạnh, việc tiêu thụ các mặt hàng bình ổn giá như gạo, hải sản đông lạnh, trứng gia cầm, thịt… gặp nhiều khó khăn. Thậm chí một số điểm bán hàng bình ổn giá tại khu vực Cầu Bươu, Văn Điển… do vắng khách đã phải đóng cửa.
Hàng bình ổn giá tiêu thụ chậm đã khiến một số DN tham gia chương trình này tồn kho một lượng lớn hàng hóa. Báo cáo của Sở Công Thương Hà Nội cho thấy: Khi chương trình bình ổn giá 2011 kết thúc, Công ty TNHH một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Hà Nội, lượng hàng bình ổn giá tồn kho có giá trị lên tới 4 tỷ đồng; Do hàng tồn kho của Công ty TNHH 2 - 9 Hà Tây khoảng 25 tỷ đồng. Lượng hàng tồn kho lớn, một số DN bán hàng bình ổn giá không thu hồi kịp vốn dẫn đến việc trả vốn cho TP Hà Nội không đúng thời gian quy định.
Ông Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Co.opmart Hà Nội cho biết: Doanh thu của hệ thống siêu thị Co.opmart trong 6 tháng qua tuy tăng nhưng vẫn thấp hơn kỳ vọng 10%. Tại hệ thống siêu thị Vinatexmart, doanh thu bán lẻ chỉ tăng 11% so với cùng kỳ 2011, mức tăng này khá thấp so với các năm trước, luôn trên 20%.
Đâu là nguyên nhân
Sở Công Thương Hà Nội lý giải, DN tham gia chương trình bình ổn giá tồn đọng hàng là do tình hình kinh tế khó khăn nên người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, khiến cho tình hình mua vào, bán ra của DN giảm.
Tuy nhiên, nhìn nhận thực tế cho thấy, nguyên nhân khiến hàng bình ổn giá không tiêu thụ được ngoài khó khăn khách quan còn do các DN tham gia chương trình chưa tính toán kỹ về khả năng tiêu dùng, cách thức tổ chức bán hàng chưa phù hợp. Hơn nữa, việc điều tiết giá các mặt hàng bình ổn còn cứng nhắc, muốn điều chỉnh giá, DN phải có văn bản trình Sở Tài chính, Sở Công Thương xin chấp thuận điều này khiến giá bán hàng bình ổn không theo kịp diễn biến thị trường.
Không chỉ có vậy, công tác quản lý lượng hàng dự trữ cho chương trình cũng không được cơ quan chức năng quản lý chặt chẽ dẫn đến lúc thừa lúc thiếu. Đã có những thời điểm, hàng bình ổn giá bị tư thương lợi dụng mua vào, găm hàng rồi tung ra bán kiếm lời, khiến hàng bình ổn không đến với người tiêu dùng. Bên cạnh đó, trong 9 nhóm hàng để bình ổn giá, chỉ duy nhất mặt hàng dầu ăn đáp ứng được yêu cầu, còn những mặt hàng khác như gạo, thịt, thực phẩm qua chế biến… chưa phù hợp với tập quán tiêu dùng của người dân.
Để chương trình bình ổn giá hấp dẫn người tiêu dùng, đáp ứng được yêu cầu thành phố đề ra, trong thời gian tới việc triển khai chương trình này cần có cách làm mới theo hướng tập trung, không dàn trải. Trong thời điểm nhất định, khi mặt hàng biến động về giá, cơ quan quản lý có thể dồn toàn bộ chương trình thực hiện việc bình ổn mặt hàng đó. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý nên cho phép DN được tự chi tự thu, điều chỉnh giá bình ổn sao cho phù hợp với diễn biến thị trường. Nhà nước cũng cần có chính sách giúp người dân kích cầu mua sắm, từ đó nâng sức tiêu thụ hàng hóa nói chung và hàng bình ổn nói riêng.