Theo số liệu của Bộ Ngoại giao, tính đến năm 2012, Việt Nam đã có quan hệ ngoại giao với 27/33 nước Mỹ Latinh, tạo tiền đề và nền tảng vững chắc cho việc mở rộng và tăng cường quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai bên, nhất là trên các lĩnh vực thương mại, đầu tư. Kim ngạch thương mại hai chiều liên tục tăng cao, trên dưới 30% năm, từ 300 triệu USD năm 2000 lên đạt 5,1 tỷ USD năm 2011.

Ông Phạm Bá Uông, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Mỹ, Bộ Công Thương nhận định, với tiềm năng nhập khẩu hàng hóa trị giá gần 1.000 tỷ USD/năm, nhu cầu tiêu dùng tăng 17%/năm, Mỹ Latinh đang và sẽ là thị trường “vàng” cho hàng hóa Việt Nam. Về xuất khẩu, thị trường này không quá khó tính, đa phần người dân có thu nhập chưa cao nên thị hiếu tiêu dùng và yêu cầu chất lượng phù hợp với năng lực sản xuất hàng hóa hiện nay của phần lớn doanh nghiệp Việt Nam. Trong năm 2011, xuất khẩu của Việt Nam sang 10 thị trường chủ yếu trong khu vực này đạt 2.239,8 triệu USD với các mặt hàng có thế mạnh như: Gạo, giày dép, cao su, thủy sản, hàng dệt may. Thủy sản, đặc biệt là cá tra tuy mới thâm nhập thị trường Mỹ Latinh nhưng đã tăng nhanh, riêng tại Brazil đã đạt gần 64,6 triệu USD trong năm 2011, cho thấy đây có thể là phương án dự phòng thay thế cho các thị trường truyền thống như châu Âu, Nhật Bản,… Về nhập khẩu, giá cả hàng hóa của khu vực này rất cạnh tranh nên kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam từ Mỹ Latinh năm 2011 đạt 2.778,5 triệu USD, tăng 39,3% so với cùng kỳ năm trước.

Mặc dù có nhiều tiềm năng nhưng thị phần xuất khẩu của Việt Nam ở Mỹ Latinh còn nhỏ, chỉ chiếm 0,18 % tổng kim ngạch nhập khẩu của cả khu vực Mỹ Latinh, trong khi kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ Latinh chỉ chiếm 2,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Nguyên nhân chính khiến doanh nghiệp Việt chưa mạnh dạn khai thác thị trường này là tâm lý e ngại chi phí vận chuyển cao do khoảng cách địa lý xa xôi, thiếu thông tin thị trường, rào cản về ngôn ngữ... Trong bối cảnh đó, việc tổ chức Diễn đàn Việt Nam - Mỹ Latinh về Thương mại và đầu tư này sẽ trở thành cầu nối, tạo điều kiện để các đối tác cách xa nhau nửa vòng Trái Đất gặp trực tiếp, trao đổi thông tin, tìm kiếm cơ hội hợp tác.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Phương Nga cho biết, thông qua thảo luận 3 vấn đề quan trọng: môi trường kinh doanh đầu tư; kết nối giao thông, hậu cần, viễn thông và dịch vụ; đối tác nông nghiệp và năng lượng, Diễn đàn sẽ tạo ra bước đột phá, thúc đẩy quan hệ thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và các nước Mỹ Latinh, đưa quan hệ hợp tác hai bên đi vào chiều sâu, hiệu quả.