Tiếp tục thi hay không thi môn Văn

Cho rằng nghệ thuật là ngành đặc thù, môn Văn chỉ nên xem là điều kiện, Hiệu trưởng một số trường nghệ thuật kiến nghị với Bộ GD&ĐT bỏ thi môn Văn và cho phép trường tự chủ trong tuyển sinh. Tuy nhiên, vấn đề này hiện giờ vẫn như "đứng giữa hai dòng nước", bỏ cũng dở mà thi cũng dở.

Phân tích của ông Trần Thanh Hiệp, Hiệu trưởng trường ĐH Sân khấu Điện ảnh cho thấy sự bất cập khi môn Văn có mặt trong kỳ thi tuyển: Từ năm 2009, theo quy định của Bộ, trường phải thi Văn theo khối C. Song, đặc thù các ngành nghệ thuật tương đối khác, có em thi vào trường điểm Văn khá nhưng không múa hát được, có em chỉ được 1,5 điểm Văn nhưng điểm năng khiếu cao, rất có tài nên trường vẫn chấp nhận. Ông Hiệp đưa ra dẫn chứng, năm 2003 có một nghệ sĩ thi trượt đại học vì điểm Văn thấp, nhưng ngay sau đó lại được phong Nghệ sĩ Nhân dân. Chính vì thực tế ấy mà ông Hiệp cho rằng, môn Văn đối với trường nghệ thuật nói chung chỉ nên là môn điều kiện, thi cũng được, không thi cũng không sao và chỉ mang tính chất tham khảo.

Tuy nhiên, sẽ là không có lý nếu bỏ loại Văn ra khỏi danh sách môn thi tuyển khi đối diện với lập luận cho rằng, Văn học có vai trò rất lớn không chỉ với khối nghệ thuật mà ở tất cả ngành. Văn học từ xưa đã là nhân học, các nghệ sĩ đều là người giỏi văn và các ca khúc cũng được tạo nên từ ca từ. Nếu như chỉ tuyển sinh năng khiếu mà bỏ qua Văn, học sinh không thể phát triển tốt bởi "viết không nên câu thì còn làm được gì?". Có lẽ vì thế mà trong sự rối bời của câu hỏi "tiếp tục thi hay không thi môn Văn", Hiệu trưởng ĐH Sư phạm Nghệ thuật T.Ư Phạm Lê Hòa đã mạnh dạn đưa ra hai hướng tuyển sinh cho các trường trong khối nghệ thuật. Một là thi năng khiếu và xét điểm môn Văn theo học bạ (với điều kiện phải làm tốt giáo dục phổ thông, điểm là thực chất). Cách khác là vẫn tổ chức thi môn Văn nhưng đề thi có thể dễ hơn đề khối C bởi những ngành cần trình độ khác nhau thì đề thi không cần giống nhau.

Đổi mới chưa tính đến đặc thù của trường

Theo quy định xác định chỉ tiêu tuyển sinh năm 2012 của Bộ GD&ĐT, các trường đại học, học viện không còn được đào tạo trình độ trung cấp như nhiều năm trước. Điểm mới này đúng là có cái hợp lý khi nhìn trên tổng thể bức tranh đào tạo hiện tại, song cũng tạo ra sự hẫng hụt, lấn cấn cho các trường đại học. Riêng với khối trường năng khiếu còn là sự lúng túng, bất cập mà như lãnh đạo một số trường năng khiếu nói là chưa tính đến đặc thù của trường. Bà Văn Thị Mai Hương, Giám đốc Nhạc viện TP. HCM giãi bày: Việc bỏ đào tạo hệ trung cấp trong các trường ĐH là hoàn toàn không phù hợp với trường nghệ thuật. Hệ trung cấp của Nhạc viện học tới 9 năm, nếu bỏ trung cấp thì cũng đồng nghĩa với việc Nhạc viện hầu như không thể tuyển và đào tạo được bậc ĐH vì đây là hệ đào tạo nguồn cho ĐH. Bà Hương còn cho biết thêm: Quy định về việc xác định chỉ tiêu đối với trường năng khiếu như vậy cũng không hợp lý vì nhu cầu xã hội hóa trong các trường năng khiếu là rất cần thiết. Cách phân bổ chỉ tiêu giao cũng có nhiều bất cập, gây mất cân đối ngành nghề. Có năm, ngành piano tuyển 10 chỉ tiêu nhưng hồ sơ thi tới 500, trong khi đó các ngành dân tộc hồ sơ rất ít, có năm chỉ có 1 hồ sơ và dĩ nhiên là tuyển luôn thí sinh đó. Cái khó của Nhạc viện TP. HCM là điều chung của Học viện Âm nhạc Quốc gia, ĐH Văn hóa nghệ thuật quân đội…

Vẫn biết, Bộ đang nỗ lực nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo, loại bỏ tình trạng mở ngành tràn lan. Nhưng xem ra, quy định này đang làm "khó" cho các trường thuộc khối ngành văn hóa nghệ thuật. Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho biết: Khối văn hóa nghệ thuật, quốc phòng an ninh sẽ có ngoại lệ liên quan đến môn thi tuyển sinh và đào tạo trung cấp. Việc thi môn nào do trường đề xuất, Bộ sẵn sàng lắng nghe và áp dụng trong năm nay miễn là tuyển sinh đúng, đủ và đảm bảo chất lượng. Nghĩa là việc tuyển sinh của trường có đặc thù này sẽ còn nhiều thay đổi.