Cây đa này có rễ không chú?
Mặc dù đã 42 năm trôi qua, nhưng cụ Phùng Văn Thăng, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Vật Lại vẫn nhớ như in thời khắc được gần Bác Hồ trong ngày mùng Một Tết Kỷ Dậu. Cụ xúc động nhớ lại: "Sáng 16/2/1969, Bác Hồ về Vật Lại, chào hỏi bà con xong, Bác lên ngay trên đồi Đồng Váng trồng một cây Đa. Trước khi trồng, Bác hỏi tôi: - Cây đa này có rễ không chú? - Thưa Bác có rễ chứ ạ!". Chúng tôi chưa hiểu vì sao Bác lại hỏi thế, Bác đã giải thích: "Có lần Bác đi trồng cây thế này, nhưng các đồng chí ấy không chuẩn bị trước, nên chặt luôn một cành cây to cắm xuống, rồi mời Bác xúc đất trồng cây". Nghe xong, Bác cháu đều cười vui vẻ".
Sau khi trồng cây xong, Bác căn dặn: "Ngày nay ta sung sướng phải nhớ đến ngày xưa cùng cực, có độc lập, có tự do thì mới có đất nước, ruộng đồng, nhà máy. Đất nước, ruộng đồng bây giờ là của ta cho nên ta phải thi đua sản xuất giỏi, trồng cây giỏi". Sau đó, Bác ngâm mấy câu thơ: Muốn làm nhà cửa tốt/ Phải ra sức trồng cây/ Chúng ta chuẩn bị từ rày/ Dăm năm sau, sẽ bắt tay dựng nhà.
Cụ Thăng nhớ lại khoảnh khắc chia tay vị lãnh tụ kính yêu: Mặt trời đầu xuân ấm áp đã lên cao, ai cũng bùi ngùi lưu luyến chia tay Bác. Tất cả mọi người có mặt trong buổi trồng cây năm ấy không ai nghĩ rằng, đó là mùa Xuân cuối cùng và cũng là cái Tết trồng cây cuối cùng của Bác.
Người lính da cam 23 năm chăm cây đa Bác Hồ
Câu chuyện xúc động về cây đa cuối cùng Bác trồng ở Vật Lại không dừng lại ở đó. Một câu chuyện cổ tích khác đã được viết tiếp nơi cây đa này. Nhân vật chính là ông Trần Hữu Hào, một cựu chiến binh bị nhiễm chất độc da cam nhưng đã gắn bó và chăm cây đa Bác Hồ trồng suốt 23 năm qua. Trở về quê hương sau nhiều năm lăn lộn tại các chiến trường và luôn bị di chứng của chất độc da cam quái ác hành hạ, nhưng ông Hào vẫn mạnh dạn xin chính quyền xã cho mình trông giữ khu đồi Đồng Váng và chăm sóc cây đa Bác trồng.
Cuối những năm 80 của thế kỷ trước, ý thức bảo vệ rừng của người dân chưa cao. Để đáp ứng nhu cầu dựng nhà và lấy củi làm chất đốt, nhân dân 3 xã Phú Sơn, Vật Lại, Đồng Thái quanh khu rừng Đồng Váng đã chặt phá nhiều cây để lấy gỗ. Trước tình hình đó, UBND xã Vật Lại đã giao cho ông Hào đảm nhiệm việc trông giữ toàn bộ khu đồi này với diện tích khoảng 10 ha trong thời hạn 50 năm. Bằng tình yêu thiên nhiên, yêu rừng, yêu cây đa Bác trồng cùng với những tình cảm đặc biệt dành cho Người, không ngày nào ông Hào không ra thăm cây đa và rừng cây ít nhất 5 lần. Vào ban đêm, do sức khỏe không cho phép nên ông giao nhiệm vụ giữ rừng cho người con trai thứ ba.
Ông Hào là người chứng kiến sự lớn lên từng ngày của cây đa. Ông cũng chính là người chăm sóc cho cây đa bằng tấm lòng chân thành nhất. Từ việc tưới nước, bón phân đến việc cắt tỉa cành lá, uốn nắn từng chiếc rễ đâm từ thân xuống đất... Bây giờ, thân cây đa đã to bằng sải tay của hơn 3 người cộng lại, tỏa bóng mát cho một vùng rộng xung quanh. Ông tâm sự: "Nếu vì cái lợi vật chất tôi đã không nhận làm công việc này. Tôi làm vì tình yêu và kính trọng Bác Hồ. Yêu Bác là làm theo lời dạy của Bác: Vì lợi ích mười năm trồng cây/ Vì lợi ích trăm năm trồng người. Cho nên, còn điều gì sung sướng hơn là được ngày ngày chăm sóc cây đa cuối cùng Bác để lại cho đời".
| Năm 2004, đồi Đồng Váng đã được công nhận là di tích lịch sử quốc gia. Tại đây, nhiều vị lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước đã đến thăm và trồng cây lưu niệm cạnh cây đa Bác trồng như đồng chí Trường Chinh (1980); đồng chí Phạm Văn Đồng, Nguyễn Hữu Thọ (1983); đồng chí Nguyễn Văn Linh (1990)... |